33 Fakty O 12 listopada

12 listopada to data pełna kontrastów. W ciągu wieków zapisała się w historii zarówno tragicznymi katastrofami, jak i przełomowymi osiągnięciami technologii i nauki. To dzień, w którym zginęły dziesiątki ludzi w wyniku zamachów i trzęsień ziemi, ale także moment, gdy ludzkość po raz pierwszy dotknęła powierzchni komety.

Wydarzenia historyczne 12 listopada

1. W 2022 roku nad lotniskiem Dallas Executive Airport w Teksasie doszło do koszmaru podczas pokazu lotniczego. Bombowiec Boeing B-17 Flying Fortress i myśliwiec Bell P-63 Kingcobra zderzyły się w powietrzu. W katastrofie zginęło sześć osób.

2. Rok 2021 przyniósł koniec długiej batalii prawnej. Sąd Najwyższy w Los Angeles formalnie zakończył 14-letnią kuratelę nad piosenkarką Britney Spears. Decyzja ta przywróciła jej pełną kontrolę nad życiem i majątkiem.

3. W 2020 roku na rynek trafiła konsola PlayStation 5. Japońska firma Sony zapoczątkowała nią nową generację gier wideo. Data premiery na stałe zapisała się w kalendarzach graczy na całym świecie.

4. Trzęsienie ziemi o sile 7,3 w skali Richtera nawiedziło granicę Iranu i Iraku w 2017 roku. Wstrząsy, znane jako trzęsienie w Kermanszah, osiągnęły maksymalną intensywność VIII w skali Mercallego. Bilans był tragiczny: co najmniej 410 zabitych i ponad 7000 rannych.

5. W 2015 roku Bejrut doświadczył aktu terroru. Dwóch zamachowców samobójców zdetonowało ładunki w dzielnicy Bourj el-Barajneh. W wybuchach zginęły 43 osoby, a ponad 200 zostało rannych.

6. Przełom w eksploracji kosmosu nastąpił w 2014 roku. Lądownik Philae, wysłany przez Europejską Agencję Kosmiczną z sondy Rosetta, dotknął powierzchni Komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko. Było to pierwsze w historii miękkie lądowanie na jądrze komety.

7. Ten sam rok przyniósł także eskalację konfliktu w Górskim Karabachu. Ormiański śmigłowiec szturmowy Mil Mi-24 został zestrzelony przez siły azerskie. W wyniku ataku zginęła cała, trzyosobowa załoga maszyny.

8. W 2011 roku premier Włoch Silvio Berlusconi złożył rezygnację. Stało się to w dużej mierze z powodu kryzysu w strefie euro. Jego dymisja miała stać się skuteczna 16 listopada.

9. W tym samym roku w Iranie doszło do tajemniczej eksplozji w bazie rakietowej Shahid Modarres. Wybuch zabił 17 członków Gwardii Rewolucyjnej, w tym Hasana Tehraniego Moghaddama, kluczową postać irańskiego programu rakietowego.

10. W 2003 roku wojna w Iraku zebrała krwawe żniwo wśród włoskich żołnierzy. W zamachu samobójczym na bazę włoskiej policji w Nasiriji zginęły co najmniej 23 osoby. Były to pierwsze włoskie ofiary śmiertelne w tej wojnie.

11. Ten sam rok przyniósł jednak i rekord prędkości. Pociąg Shanghai Transrapid, wykorzystujący technologię magnetycznej lewitacji, osiągnął 501 kilometrów na godzinę. Do dziś jest to najszybszy wynik dla niezmodyfikowanego komercyjnego pojazdu szynowego.

12. 12 listopada 2001 roku Nowy Jork przeżył kolejną katastrofę lotniczą. Airbus A300 linii American Airlines, lecący jako lot 587 do Dominikany, rozbił się minut po starcie z lotniska JFK. Zginęło 260 osób na pokładzie i pięć na ziemi.

13. Tego samego dnia w Afganistanie siły talibów opuściły Kabul. Stało się to w obliczu nacierających oddziałów Północnego Sojuszu. Upadek stolicy przyspieszył koniec rządów talibów w tamtej wojnie.

14. W 1999 roku Turcję nawiedziło niszczycielskie trzęsienie ziemi w Düzce. Miało ono siłę 7,2 w skali Richtera i intensywność IX w skali Mercallego. Wstrząsy zabiły co najmniej 845 osób, a raniły prawie 5000.

Osoby urodzone 12 listopada

15. W 2007 roku urodził się Leonardo Puglisi, australijski dziennikarz i prezenter telewizyjny.

16. Rok 2002 przyniósł dwóch sportowców. Paolo Banchero to włosko-amerykański koszykarz, wybierany z wysokim numerem w drafcie NBA. Tino Livramento to angielski piłkarz, grający na pozycji obrońcy.

17. W 2001 roku urodziła się Raffey Cassidy, angielska aktorka znana z filmów takich jak „Królewna Śnieżka i Łowca”.

18. Z 1999 roku pochodzi Choi Yoo-jung, południowokoreańska piosenkarka, tancerka i raperka. Jest członkinią girlsbandu Weki Meki i byłą uczestniczką programu „Produce 101”.

19. Dwa lata później, w 1998, urodzili się Jules Koundé, francuski piłkarz grający w FC Barcelonie, oraz Elias Pettersson, szwedzki hokeista.

20. Rok 1997 to data urodzin Dextera Lawrence’a, amerykańskiego futbolisty zawodowego grającego w NFL.

21. W 1995 roku na świat przyszli Thomas Lemar, francuski piłkarz, oraz xQc, kanadyjski streamer internetowy, jedna z największych gwiazd platformy Twitch.

22. Z 1994 roku pochodzą Guillaume Cizeron, francuski łyżwiarz figurowy, mistrz świata w parach tanecznych, oraz Kseniya Alexandrova, rosyjska modelka (zmarła w 2025 roku).

23. W 1993 roku urodził się Tomáš Hertl, czeski hokeista grający w NHL.

24. Rok 1992 to data urodzin Dāvisa Bertānsa, łotewskiego koszykarza, znanego z gry w NBA.

Osoby, które zmarły 12 listopada

25. W 2024 roku świat stracił kilka wybitnych postaci. Zmarł Roy Haynes, amerykański perkusista jazzowy i kompozytor (ur. 1925). Odszedł też John Horgan, kanadyjski polityk, 36. premier Kolumbii Brytyjskiej (ur. 1959).

26. W tym samym dniu w 2024 roku zmarli Song Jae-rim, południowokoreański aktor i model (ur. 1985), oraz Thomas E. Kurtz, amerykański informatyk, współtwórca języka programowania BASIC (ur. 1928). Zmarł także angielski aktor Timothy West (ur. 1934).

27. W 2023 roku zmarł Don Walsh, amerykański oceanograf. Był jednym z dwóch ludzi, którzy w 1960 roku zeszli na dno Rowu Mariańskiego w batyskafie Trieste.

28. Rok 2021 przyniósł śmierć Chung-Yuna Hse, uznanego naukowca zajmującego się technologią drewna (ur. 1935).

29. Najbardziej znana postać wśród zmarłych 12 listopada to Stan Lee. Amerykański scenarzysta i wydawca komiksów, twórca Spider-Mana, X-Menów i Avengers, zmarł w 2018 roku w wieku 95 lat.

30. W 2016 roku zmarły dwie gwiazdy ekranu: Lupita Tovar, meksykańsko-amerykańska aktorka (ur. 1910), oraz Mahmoud Abdel Aziz, egipski aktor (ur. 1946).

Święta i obchody 12 listopada

31. Na Tajwanie 12 listopada obchodzone jest święto narodowe: urodziny Sun Jat-sena, uważanego za ojca nowoczesnych Chin. Tego dnia wypada również Dzień Doktora oraz Dzień Renesansu Kulturowego. W Kościele katolickim i greckokatolickim wspomina się świętego Josafata Kuncewicza. Inni święci czczeni tego dnia to między innymi Didak z Alkali, Emilian z Cogolli oraz Kunibert z Kolonii.

Aspekt kalendarza	Informacja
Dzień w roku (zwykły)	316.
Dzień w roku (przestępny)	317.
Dni do końca roku	49.
Kwartał	4.
Długość miesiąca	30 dni
Znak zodiaku	Skorpion
Kamień miesiąca	Topaz
Kwiat miesiąca	Chryzantema
Pora roku (półkula północna)	Jesień
Pora roku (półkula południowa)	Wiosna

Gdzie w kalendarzu leży 12 listopada?

32. 12 listopada to 316. dzień roku w latach zwykłych i 317. w latach przestępnych. Do końca roku pozostają wtedy 49 dni. Data ta wypada w czwartym kwartale, w listopadzie, który liczy 30 dni.

33. Osoby urodzone 12 listopada mają znak zodiaku Skorpion. Kamieniem szlachetnym przypisanym do listopada jest topaz, a kwiatem listopada chryzantema. Na półkuli północnej panuje wtedy jesień, a na południowej wiosna.

„Excelsior!” to było ulubione zawołanie Stana Lee, który odszedł właśnie 12 listopada.

Podsumowanie dnia

12 listopada to dzień, który w historii zapisał się zarówno triumfami nauki i techniki, jak i ludzką tragedią. Od pierwszego lądowania na komecie, przez rekord prędkości pociągu, aż po upadek talibów w Kabulu. To także data, która przyniosła światu wielkich artystów i sportowców, a zabrała legendę komiksu. Niezależnie od roku, 12 listopada pozostaje datą bogatą w wydarzenia warte zapamiętania.