35 Fakty O 15 października

15 października to dzień, który zapisał się na kartach historii zarówno wielkimi osiągnięciami nauki, jak i osobistymi tragediami. W tym dniu ludzkość po raz pierwszy wysłała w kosmos chińskiego astronautę, ale też mierzyła się z niszczycielskimi trzęsieniami ziemi. Poniżej znajdziesz 35 faktów, które składają się na obraz tego jesiennego dnia.

Wydarzenia historyczne 15 października

1. W 2018 roku doszło do wstrząsającej zbrodni w miasteczku Barron w stanie Wisconsin. Trzynastoletnia Jayme Closs została uprowadzona z domu po tym, jak zamordowano jej rodziców. Sprawa poruszyła całe Stany Zjednoczone i przez wiele miesięcy pozostawała nierozwiązana.

2. W 2016 roku sto dziewięćdziesiąt siedem państw świata zgodziło się na poprawkę do Protokołu Montrealskiego. Dokument ten zakładał stopniowe wycofywanie wodorofluorowęglowodorów, substancji szczególnie szkodliwych dla warstwy ozonowej.

3. W 2013 roku Filipiny nawiedziło potężne trzęsienie ziemi o magnitudzie 7.2 w skali Richtera. Epicentrum znajdowało się na wyspie Bohol, a wstrząsy spowodowały śmierć co najmniej 215 osób oraz ogromne zniszczenia.

4. W 2008 roku giełda nowojorska przeżyła jeden z najgorszych dni w swojej historii. Indeks Dow Jones Industrial Average zamknął się spadkiem o 733,08 punktów, co stanowiło 7,87 procent. Był to drugi co do wielkości procentowy spadek w dziejach indeksu.

5. W 2007 roku w Nowej Zelandii przeprowadzono pierwsze po atakach z 11 września antyterrorystyczne obławy. Siedemnaście osób zostało aresztowanych w ramach operacji, która wzbudziła wiele kontrowersji wśród społeczeństwa i prawników.

6. W 2006 roku Hawaje doświadczyły trzęsienia ziemi o magnitudzie 6.7 w rejonie Kiholo Bay. Wstrząsy spowodowały osunięcia ziemi, uszkodzenia mienia, przerwy w dostawie prądu oraz tymczasowe zamknięcie międzynarodowego lotniska w Honolulu.

7. W 2003 roku Chiny dołączyły do elitarnego klubu państw zdolnych do samodzielnego wysyłania ludzi w kosmos. Misja Shenzhou 5 wyniosła na orbitę okołoziemską pierwszego chińskiego astronautę, czyniąc Chiny trzecim krajem na świecie z załogowym programem kosmicznym.

8. W 2001 roku sonda Galileo należąca do NASA przeleciała zaledwie 112 mil, czyli około 180 kilometrów, nad powierzchnią księżyca Jowisza o nazwie Io. To niezwykle bliskie spotkanie dostarczyło naukowcom bezcennych danych na temat wulkanicznej aktywności tego globu.

9. W 1997 roku z Przylądka Canaveral wystartowała sonda Cassini. Jej celem była podróż w kierunku Saturna, gdzie miała przez lata badać planetę, jej pierścienie oraz księżyce, w tym Tytana.

10. W 1994 roku administracja prezydenta Billa Clintona przywróciła na Haiti demokratycznie wybranego prezydenta Jean-Bertranda Aristide’a. Był to pierwszy demokratycznie wybrany przywódca tego karaibskiego państwa, który wcześniej został obalony w wyniku zamachu stanu.

11. W 1991 roku w obserwatorium HiRes Uniwersytetu Utah w Dugway Proving Ground dokonano niezwykłego odkrycia. Zarejestrowano cząstkę promieniowania kosmicznego o niespotykanej energii, nazwaną później Oh-My-God particle. Jej energia była 40 milionów razy większa niż energia protonów wytwarzanych w najpotężniejszych akceleratorach.

12. W 1991 roku przywódcy państw bałtyckich podpisali w Helsinkach Akt Końcowy KBWE. Arnold Rüütel z Estonii, Anatolijs Gorbunovs z Łotwy i Vytautas Landsbergis z Litwy przypieczętowali tym samym suwerenność swoich krajów na arenie międzynarodowej.

13. W 1990 roku Pokojową Nagrodę Nobla otrzymał przywódca Związku Radzieckiego Michaił Gorbaczow. Nagrodzono go za wysiłki na rzecz złagodzenia napięć w okresie zimnej wojny oraz otwarcie ZSRR na świat.

14. W 1989 roku kanadyjski hokeista Wayne Gretzky zapisał się w historii National Hockey League. Został wówczas absolutnym liderem pod względem zdobytych punktów w karierze, umacniając swoją pozycję jednego z najwybitniejszych sportowców wszech czasów.

Urodzeni 15 października

15. W 2005 roku urodził się Christian, następca duńskiego tronu. Jako syn króla Fryderyka X i królowej Marii, od dnia narodzin zajmuje drugie miejsce w linii sukcesji do korony Danii.

16. W 2000 roku na świat przyszedł Melki Sedek Huang, indonezyjski aktywista. Jego nazwisko pojawiło się w mediach w kontekście skandalu obyczajowego, za który został skazany.

17. W 1999 roku urodziła się Bailee Madison, amerykańsko-kanadyjska aktorka i piosenkarka. Znana jest szerszej publiczności z ról w filmach familijnych i horrorach, takich jak „Brama do piekieł”.

18. W 1999 roku urodził się Ben Woodburn, walijski piłkarz. Jako nastolatek zadebiutował w pierwszym składzie Liverpoolu, zdobywając uznanie jako jeden z najbardziej obiecujących młodych graczy w Wielkiej Brytanii.

19. W 1998 roku urodził się Teuku Wariza Aris Munandar, indonezyjski aktywista i polityk. Młody działacz społeczny angażował się w sprawy ochrony środowiska i praw obywatelskich w swoim kraju.

20. W 1996 roku urodził się Charly Musonda, belgijski piłkarz. Jego kariera zawodowa związana była z angielskimi klubami, w tym z Chelsea, gdzie grał w drużynach juniorskich i seniorskich.

21. W 1996 roku urodziła się Grace Van Dien, amerykańska aktorka. Wystąpiła między innymi w serialu „Stranger Things”, wcielając się w postać popularnej licealistki.

22. W 1996 roku urodził się Zelo, południowokoreański raper i tancerz. Zasłynął jako członek boysbandu B.A.P, jednego z ważniejszych zespołów koreańskiej fali drugiej generacji.

23. W 1995 roku urodził się Jack Flaherty, amerykański baseballista. Grał w drużynie Washington Nationals, a jego specjalizacją była gra na pozycji miotacza.

24. W 1995 roku urodził się Jakob Pöltl, austriacki koszykarz. Gra na pozycji środkowego i jest pierwszym Austriakiem, który został wybrany w pierwszej rundzie draftu NBA.

25. W 1994 roku urodził się Lil’ Kleine, holenderski raper. Jego prawdziwe nazwisko to Jorik Scholten, a na scenie muzycznej zadebiutował jako nastolatek, szybko zdobywając popularność w Holandii.

26. W 1994 roku urodził się Babar Azam, pakistański krykiecista. Jest uznawany za jednego z najlepszych współczesnych kapitanów w historii krykieta, prowadząc reprezentację Pakistanu do wielu zwycięstw.

27. W 1993 roku urodził się Richaun Holmes, amerykański koszykarz. Gra na pozycji niskiego skrzydłowego i środkowego, a w NBA reprezentował między innymi barwy Philadelphia 76ers.

28. W 1993 roku urodził się Roh Tae-hyun, południowokoreański piosenkarz i tancerz. Jest członkiem boysbandu Block B, znanego z energetycznych występów i charakterystycznego stylu.

Zmarli 15 października

29. W 2021 roku zginął David Amess, brytyjski polityk. Był członkiem Izby Gmin z ramienia Partii Konserwatywnej, reprezentując okręg Southend West. Został zamordowany podczas spotkania z wyborcami.

30. W 2018 roku zmarł Paul Allen, amerykański przedsiębiorca i filantrop. Współzałożyciel Microsoftu był również właścicielem drużyny futbolu amerykańskiego Seattle Seahawks oraz jednym z najbogatszych ludzi na świecie.

31. W 2017 roku odszedł Deng Ken, chiński polityk. Był młodszym bratem Deng Xiaopinga, najważniejszego przywódcy Chin w drugiej połowie XX wieku, i sam przez lata pełnił funkcje w państwowej administracji.

32. W 2014 roku zmarł Giovanni Reale, włoski filozof i historyk. Specjalizował się w filozofii starożytnej, a jego prace nad Arystotelesem i Platonem uznawane są za kanoniczne w świecie akademickim.

33. W 2013 roku zmarł Donald Bailey, amerykański muzyk jazzowy. Był perkusistą, który grał u boku takich legend jak Dinah Washington czy Billy Holiday, pozostawiając trwały ślad w historii jazzu.

34. W 2012 roku zmarł Claude Cheysson, francuski polityk i dyplomata. Pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych Francji, a wcześniej był komisarzem europejskim odpowiedzialnym za politykę rozwojową.

35. W 2012 roku zmarł Erol Günaydın, turecki aktor i scenarzysta. Był jedną z najbardziej rozpoznawalnych twarzy tureckiego kina i teatru, występując w dziesiątkach produkcji komediowych i dramatycznych.

Święta i obchody 15 października

Dzień	Kategoria	Opis
Europejski Dzień Zdrowia Piersi	Zdrowie	Dzień poświęcony profilaktyce raka piersi, promujący samobadanie i regularne kontrole.
Dzień Białej Laski	Społeczny	Międzynarodowe święto osób niewidomych i słabowidzących, symbolizujące ich niezależność.
Światowy Dzień Studenta	Edukacja	Obchody ku czci studentów na całym świecie, zainspirowane datą urodzin Mahatmy Gandhiego.
Wspomnienie św. Teresy z Ávili	Religijny	Kościół katolicki wspomina hiszpańską mistyczkę i doktora Kościoła, reformatorkę zakonu karmelitów.

„W dniu 15 października 1991 roku nauka stanęła w obliczu cząstki tak potężnej, że jej energia wydawała się pochodzić spoza naszego Układu Słonecznego.”

Gdzie w kalendarzu znajduje się 15 października

15 października to 288. dzień roku w latach zwykłych i 289. w latach przestępnych. Do końca roku pozostają 77 dni. Kalendarzowo należy do czwartego kwartału, w miesiącu liczącym 31 dni. Osoby urodzone tego dnia mają znak zodiaku Waga. Kamieniem szlachetnym października jest opal, a kwiatem miesiąca aksamitka. Na półkuli północnej trwa jesień, podczas gdy na południowej rozpoczęła się wiosna.

Dlaczego warto zapamiętać 15 października

15 października to data, która łączy w sobie kosmiczne aspiracje ludzkości z ziemskimi dramatami i codzienną walką o zdrowie. Od chińskiego programu kosmicznego, przez tajemnicze cząstki promieniowania, aż po osobiste tragedie i wielkie sportowe osiągnięcia – ten dzień pokazuje, jak wiele może wydarzyć się w jednym momencie. Niezależnie od tego, czy patrzysz w niebo, czy na kartkę kalendarza, 15 października zawsze ma ci coś do opowiedzenia.