39 Fakty O 10 września

Spis treści

10 września to data, która na kartach historii zapisała się zarówno tragicznymi wypadkami, jak i przełomowymi osiągnięciami nauki. Od pierwszego prywatnego spaceru kosmicznego po największy eksperyment fizyczny w dziejach, od uzyskania niepodległości przez małe państwo po referendum w sprawie przynależności Gibraltaru. Poniżej znajdziecie 39 faktów związanych z tym późnoletnim dniem.

KLUCZOWE INFORMACJE

10 września to 253. dzień roku w roku zwykłym, a 254. w przestępnym. Słońce znajduje się w znaku Panny, a kamieniem szlachetnych miesiąca jest szafir. W historii tego dnia doszło do katastrofy lotniczej pod Zagrzebiem, uruchomienia Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN oraz uzyskania niepodległości przez Gwineę Bissau. To także Dzień Narodowy Gibraltaru i wspomnienie świętego Mikołaja z Tolentino.

Wydarzenia historyczne 10 września

1. W 2025 roku amerykański prawicowy aktywista polityczny Charlie Kirk został zamordowany na scenie podczas wystąpienia na Utah Valley University w Orem w stanie Utah.

2. Rok wcześniej, w 2024 roku, doszło do historycznego startu misji Polaris Dawn. Był to pierwszy prywatny załogowy lot kosmiczny, podczas którego wykonano spacer kosmiczny. Rakieta wystartowała z Centrum Kosmicznego imienia Kennedy’ego na Florydzie.

3. W 2017 roku huragan Irma uderzył w ląd na Cudjoe Key na Florydzie jako huragan czwartej kategorii. Wcześniej siał spustoszenie na Karaibach. Żywioł spowodował śmierć 134 osób i straty materialne wycenione na 77,2 miliarda dolarów.

4. 10 września 2008 roku w Genewie w Szwajcarii uruchomiono Wielki Zderzacz Hadronów w CERN. Eksperyment ten został okrzyknięty największym w historii nauki.

5. W 2007 roku były premier Pakistanu Nawaz Sharif powrócił do kraju po siedmiu latach na wygnaniu. Opuścił Pakistan po wojskowym zamachu stanu w październiku 1999 roku.

6. Szwajcaria, kraj tradycyjnie neutralny, w 2002 roku stała się pełnoprawnym członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych.

7. W 2001 roku zamordowano Antônia da Costę Santosa, burmistrza brazylijskiego miasta Campinas.

8. Tego samego dnia, w 2001 roku, w brytyjskim teleturnieju „Kto chce być milionerem?” uczestnik Charles Ingram zdobył główną nagrodę w wysokości 1 miliona funtów. Później wyszło na jaw, że oszukał, słuchając kaszlu swojej żony i innego uczestnika.

9. W 2000 roku przeprowadzono operację Barras, która zakończyła się sukcesem. Uwolniono sześciu brytyjskich żołnierzy przetrzymywanych przez ponad dwa tygodnie, a akcja przyczyniła się do zakończenia wojny domowej w Sierra Leone.

10. W 1977 roku Hamida Djandoubi, skazany za tortury i morderstwo, został ostatnią osobą straconą przez zgilotynowanie we Francji.

11. Rok wcześniej, w 1976 roku, nad Zagrzebiem w Jugosławii zderzyły się samoloty British Airways Hawker Siddeley Trident i Inex-Adria DC-9. W katastrofie zginęło 176 osób.

12. 10 września 1974 roku Gwinea Bissau uzyskała niepodległość od Portugalii.

13. W 1967 roku mieszkańcy Gibraltaru zagłosowali w referendum za pozostaniem brytyjską zależnością koronną, a nie przyłączeniem się do Hiszpanii.

14. W 1961 roku podczas Grand Prix Włoch doszło do tragicznego wypadku. Niemiecki kierowca Formuły 1 Wolfgang von Trips zginął, a jego Ferrari uderzyło w tłum, zabijając 15 widzów. Był to najtragiczniejszy wypadek w historii Formuły 1.

Znane osoby urodzone 10 września

15. W 2004 roku urodził się Gabriel Bateman, amerykański aktor znany z roli w filmie „Lights Out”.

16. W 2001 roku na świat przyszli Armando Broja, albańsko-angielski piłkarz, oraz Nick Cross, amerykański futbolista.

17. W 1999 roku urodzili się Laura Taylor, australijska pływaczka, oraz jschlatt, amerykański YouTuber i piosenkarz.

18. W 1998 roku przyszli na świat Anna Blinkowa, rosyjska tenisistka, oraz Sheck Wes, amerykański raper.

19. Rok 1997 to data urodzenia Brooke Henderson, kanadyjskiej golfistki, i Troya Terry’ego, amerykańskiego hokeisty.

20. W 1995 roku urodzili się Jack Grealish, angielski piłkarz, oraz Matt Rife, amerykański komik i aktor.

21. 10 września 1993 roku urodziła się Sam Kerr, australijska piłkarka.

22. W 1992 roku na świat przyszli Ricky Ledo, amerykański koszykarz, oraz Ayub Masika, kenijski piłkarz.

Osoby, które odeszły 10 września

23. W 2024 roku zmarli Frankie Beverly, amerykański piosenkarz soul i funk, oraz Jim Sasser, amerykański polityk i były ambasador Stanów Zjednoczonych w Chinach.

24. Rok wcześniej, w 2023 roku, odszedł Ian Wilmut, brytyjski embriolog, który stał na czele zespołu, który sklonował owcę Dolly.

25. W 2020 roku zmarła Diana Rigg, brytyjska aktorka znana z serialu „Pani minister” i filmu o Jamesie Bondzie.

26. W 2015 roku odeszli Norman Farberow, amerykański psycholog i akademik, Adrian Frutiger, szwajcarski projektant czcionek, oraz Antoine Lahad, libański generał.

27. W 2014 roku zmarli Emilio Botín, hiszpański bankier i biznesmen, Richard Kiel, amerykański aktor grający Zębacza w filmach o Bondzie, oraz Edward Nelson, amerykański matematyk i akademik.

Święta i obchody 10 września

28. W Gujanie obchodzony jest Dzień Dziedzictwa Rdzennych Amerykanów (Amerindian Heritage Day).

29. Honduras świętuje tego dnia Dzień Dziecka (Children’s Day).

30. Gibraltar obchodzi swoje święto narodowe Gibraltar National Day, upamiętniające referendum z 1967 roku.

31. W kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego 10 września to dzień wspomnienia świętego Mikołaja z Tolentino, patrona dusz w czyśćcu cierpiących.

32. W tym samym dniu Kościół wspomina także świętych Auberta, Teodarda z Maastricht oraz błogosławionych Tomasza Tsugiego, Karola Spinoli i męczenników z Nagasaki.

33. W Kościele episkopalnym wspominany jest Alexander Crummell, a w Kościele anglikańskim Kanady Edmund James Peck.

Miejsce dnia w kalendarzu

Poniższa tabela podsumowuje kalendarzowe i astrologiczne informacje o 10 września.

Kategoria	Szczegóły
Dzień roku	253. (w roku zwykłym), 254. (w przestępnym)
Dni do końca roku	112
Kwartał	Trzeci
Miesiąc	30 dni
Znak zodiaku	Panna (Virgo)
Kamień miesiąca	Szafir
Kwiat miesiąca	Aster
Pora roku na półkuli północnej	Jesień
Pora roku na półkuli południowej	Wiosna

„Wielki Zderzacz Hadronów to największy eksperyment naukowy w historii.” Tak mówiono 10 września 2008 roku, gdy w Genewie uruchomiono maszynę mającą zgłębić tajemnice wszechświata.

34. W roku zwykłym 10 września jest 253. dniem roku. W roku przestępnym wypada jako dzień 254.

35. Do końca roku pozostaje wtedy 112 dni.

36. Data ta przypada w trzecim kwartale roku, w miesiącu liczącym 30 dni.

37. Osoby urodzone 10 września mają znak zodiaku Panna.

38. Kamieniem szlachetnym przypisanym do września jest szafir, a kwiatem miesiąca aster.

39. Na półkuli północnej 10 września to już jesień, podczas gdy na półkuli południowej trwa wiosna.

Podsumowanie dnia

10 września to data pełna kontrastów. Z jednej strony tragiczne wypadki lotnicze i polityczne zamachy, z drugiej spektakularne sukcesy nauki i walka o niepodległość. To dzień, w którym Szwajcaria dołączyła do ONZ, a Gibraltar potwierdził swoją brytyjską tożsamość. Dla miłośników astronomii i fizyki to rocznica uruchomienia Wielkiego Zderzacza Hadronów, a dla fanów sportu data urodzin takich gwiazd jak Jack Grealish czy Sam Kerr. Niezależnie od tego, co przyniesie kolejny rok, 10 września zawsze będzie stał w kalendarzu jako dzień wart zapamiętania.

Inne języki 17

Was this page helpful?

Nasze zaangażowanie w wiarygodne fakty

Naszym priorytetem jest dostarczanie wiarygodnych i angażujących treści. Każdy fakt na naszej stronie pochodzi od prawdziwych użytkowników, takich jak Ty, co gwarantuje bogactwo różnorodnych spostrzeżeń i informacji. Aby zapewnić najwyższe standardy dokładności i rzetelności, nasi oddani redaktorzy skrupulatnie weryfikują każde zgłoszenie. Dzięki temu procesowi dzielimy się faktami, które są nie tylko fascynujące, ale i wiarygodne. Zaufaj naszemu zaangażowaniu w jakość i autentyczność, odkrywając i ucząc się razem z nami.