30 Faktów O Stephenie Hawkingu

Czy wiesz, że jeden z najsłynniejszych umysłów XX wieku przez lata nie umiał zawiązać sznurowadeł? Stephen Hawking udowodnił, że ludzki mózg nie potrzebuje sprawnego ciała, by podróżować po krańcach wszechświata. Jego życie to pasmo niezwykłych zwycięstw nad chorobą, ograniczeniami i własnymi słabościami.

Narodziny geniusza i szkolne początki

1. Stephen William Hawking urodził się 8 stycznia 1942 roku w Oksfordzie w Anglii. Co ciekawe, data ta wypada dokładnie w 300. rocznicę śmierci Galileusza.
2. Jego rodzice, Frank i Isobel Hawking, byli intelektualistami. Ojciec był lekarzem tropikalnym, a matka studiowała filozofię, politykę i ekonomię.
3. W szkole podstawowej Stephen nie był prymusem. Jego oceny bywały przeciętne, a nauczyciele narzekali na jego brzydkie pismo.
4. Koledzy nazywali go "Einsteinem" na długo przed tym, zanim zasłużył na to porównanie. Przydomek okazał się proroczy.
5. W wieku 14 lat Hawking postanowił zająć się fizyką i matematyką, choć ojciec wolałby, by poszedł w kierunku medycyny.
6. W szkole prywatnej St Albans School stworzył wraz z przyjaciółmi komputer z przetworzonych części telefonicznych. Był to jeden z pierwszych tego typu projektów w Wielkiej Brytanii.

Studia, diagnoza i walka z chorobą

1. Na Uniwersytecie Oksfordzkim Hawking ukończył fizykę z wyróżnieniem, ale sam przyznawał, że poświęcił na naukę zaledwie około 1000 godzin w ciągu trzech lat.
2. W 1963 roku, w wieku 21 lat, usłyszał druzgocącą diagnozę. Zdiagnozowano u niego stwardnienie zanikowe boczne (ALS), znane w Polsce jako choroba Lou Gehriga.
3. Lekarze dawali mu maksymalnie dwa, trzy lata życia. Hawking przeżył z tą chorobą kolejne 55 lat, do 2018 roku.
4. Po diagnozie wpadł w głęboką depresję. Jak sam mówił, otrzeźwił go widok pacjenta umierającego na białaczkę w szpitalnym łóżku obok.
5. W 1965 roku ożenił się z Jane Wilde, studentką języków nowożytnych. To ona stała się jego głównym wsparciem przez pierwsze dekady choroby.
6. Choroba postępowała powoli, ale systematycznie. Hawking stopniowo tracił władzę w nogach, rękach, a w końcu w mięśniach twarzy i gardle.

Przełomowe odkrycia naukowe

1. W 1970 roku Hawking wraz z Rogerem Penrosem udowodnili, że osobliwość czasoprzestrzeni jest nieuniknionym skutkiem ogólnej teorii względności. To oznaczało, że Wielki Wybuch musiał się wydarzyć.
2. W 1974 roku ogłosił swoje najważniejsze odkrycie. Używając mechaniki kwantowej, wykazał, że czarne dziury nie są całkowicie czarne.
3. Zjawisko, które opisał, nazwano promieniowaniem Hawkinga. Czarne dziury emitują cząstki i z czasem mogą całkowicie wyparować.
4. To odkrycie połączyło dwie wielkie teorie fizyki: ogólną teorię względności i mechanikę kwantową. Do dziś nikt nie znalazł na nie lepszego wytłumaczenia.
5. W 1979 roku objął stanowisko Lucasowskiego Profesora Matematyki na Uniwersytecie Cambridge. To to samo stanowisko, które w 1669 roku objął Isaac Newton.
6. Hawking nie był matematykiem z wykształcenia. Zanim objął katedrę, nie uczył się matematyki od czasów szkoły średniej.

Komunikacja i życie na wózku

1. W 1985 roku podczas wizyty w CERN zachorował na zapalenie płuc. Aby uratować mu życie, lekarze przeprowadzili tracheotomię, która na zawsze odebrała mu głos.
2. Po operacji porozumiewał się za pomocą kart alfabetycznych. Podnosił brwi, by wskazać litery, a osoba obok odczytywała słowa.
3. W 1986 roku otrzymał system komputerowy nazwany Equalizer. Mógł wybierać słowa za pomocą jednego przycisku sterowanego ruchem policzka.
4. System głosowy, którego używał, pozostał ten sam przez lata. Hawking mówił dalej z amerykańskim akcentem, choć sam był Brytyjczykiem.
5. Jego wózek inwalidzki był wyposażony w zaawansowaną elektronikę. Potrafił nim sterować za pomocą ruchów głowy i policzka.
6. Mimo ogromnych ograniczeń fizycznych, Hawking prowadził aktywne życie towarzyskie. Regularnie bywał w klubach, restauracjach i na przyjęciach.

Popkultura, media i nieoczekiwane role

1. Hawking wystąpił gościnnie w serialach Simpsonowie, Teoria wielkiego podrywu i Star Trek: Następne pokolenie. W Star Trek zagrał samego siebie w grze w pokera z holograficznymi postaciami.
2. W 1988 roku wydał książkę "Krótka historia czasu". Trafiła ona na listę bestsellerów Sunday Times i utrzymała się na niej przez rekordowe 237 tygodni.
3. Książka została przetłumaczona na 35 języków i sprzedała się w ponad 25 milionach egzemplarzy na całym świecie.
4. W 2007 roku Hawking przeżył lot w stanie nieważkości na pokładzie samolotu Zero Gravity Corporation. Był to dla niego pierwszy lot bez wózka od 40 lat.
5. Uwielbiał zakłady naukowe. W 1974 roku założył się z Kipem Thorneem, że źródłem promieniowania rentgenowskiego Cygnus X-1 nie jest czarna dziura. W 1990 roku przyznał, że przegrał i zapłacił zakład.
6. Stephen Hawking zmarł 14 marca 2018 roku w swoim domu w Cambridge. Data jego śmierci zbiegła się z Dniem Liczby Pi oraz 139. rocznicą urodzin Alberta Einsteina.

Lekcja, którą zostawił nam Hawking

Stephen Hawking pokazał, że największe ograniczenia nie leżą w ciele, ale w głowie. Jego historia uczy, że ciekawość świata i determinacja potrafią pokonać nawet najbardziej dramatyczne przeszkody. Gdy następnym razem pomyślisz, że coś jest niemożliwe, przypomnij sobie człowieka, który mówił za pomocą komputera, a mimo to opowiedział nam historię wszechświata.