37 Fakty O 16 listopada

16 listopada to data, która na przestrzeni lat przyniosła zarówno wielkie osiągnięcia nauki, jak i polityczne przełomy. Tego dnia ludzkość po raz pierwszy wysłała w kosmos najpotężniejszą rakietę w historii, a na Ziemi świat obiegła wiadomość o skandalu w świecie muzyki pop. Dzień ten upamiętnia także ważne odkrycia archeologiczne, sportowe emocje i narodziny artystów.

Wydarzenia historyczne 16 listopada

1. W 2022 roku NASA rozpoczęła program Artemis, wysyłając w kosmos misję Artemis 1. Był to pierwszy lot rakiety Space Launch System, najpotężniejszej, jaką kiedykolwiek zbudowano. Celem programu jest powrót ludzi na Księżyc.

2. W 2009 roku prom kosmiczny Atlantis wystartował z misją STS-129 na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Podczas lotu załoga dostarczyła na stację kluczowe części zamienne i sprzęt badawczy.

3. W 2005 roku Australia po 31 latach oczekiwania pokonała Urugwaj w meczu barażowym o awans na Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej 2006. Zwycięstwo przyszło po emocjonującej serii rzutów karnych.

4. W 2004 roku światło dzienne ujrzała gra Half-Life 2. Tytuł zdobył 39 nagród Gry Roku i do dziś uchodzi za jedną z najlepszych gier w dziejach, rewolucjonizując gatunek strzelanek pierwszoosobowych.

5. W 2002 roku w mieście Foshan w chińskiej prowincji Guangdong odnotowano pierwsze przypadki epidemii SARS. To wydarzenie zapoczątkowało globalną epidemię, która w latach 2002–2004 pochłonęła setki ofiar.

6. W 1997 roku chińskie władze wypuściły z więzienia Weia Jingshenga, dysydenta walczącego o demokrację. Po prawie 18 latach spędzonych za kratkami opuścił on zakład karny ze względów medycznych.

7. W 1992 roku poszukiwacz skarbów Eric Lawes znalazł w Hoxne w hrabstwie Suffolk skarb Hoxne. Był to jeden z największych rzymskich skarbów odkrytych w Wielkiej Brytanii, zawierający ponad 15 000 monet i biżuterii.

8. W 1990 roku grupa popowa Milli Vanilli została pozbawiona nagrody Grammy. Okazało się, że wokaliści w ogóle nie śpiewali na albumie „Girl You Know It's True” – wszystkie partie wokalne nagrali muzycy sesyjni.

9. W 1989 roku żołnierze salwadorskiej armii zamordowali sześciu księży jezuitów i dwóch innych pracowników na uniwersytecie José Simeóna Cañasa. Zbrodnia wstrząsnęła opinią międzynarodową i ujawniła brutalność reżimu.

10. W 1988 roku Rada Najwyższa Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej ogłosiła, że Estonia jest „suwerenna”. Był to pierwszy krok w kierunku odzyskania niepodległości przez ten kraj, choć formalnie jeszcze nie ogłoszono zerwania z ZSRR.

11. W 1988 roku w Pakistanie odbyły się pierwsze od ponad dziesięciu lat wolne wybory. Zwyciężyła w nich Benazir Bhutto, populistyczna kandydatka, która została premierem Pakistanu.

12. W 1981 roku doszło do katastrofy lotu Aeroflot 3603 podczas lądowania na lotnisku w Norylsku. W wypadku zginęło 99 osób, co czyni go jednym z najtragiczniejszych w historii radzieckiego lotnictwa.

13. W 1979 roku w Bukareszcie otwarto pierwszą linię metra (M1) na trasie od Timpuri Noi do Semănătoarea. Było to pierwsze tego typu rozwiązanie komunikacyjne w Rumunii.

14. W 1974 roku z radioteleskopu w Arecibo na Portoryko wysłano w przestrzeń kosmiczną słynne przesłanie Arecibo. Była to zakodowana wiadomość skierowana do potencjalnych cywilizacji pozaziemskich.

Urodzeni 16 listopada

15. W 2006 roku urodził się Mason Ramsey, amerykański piosenkarz, który zasłynął w internecie jako „Yodeling Boy”. Jego wykonanie piosenki „Lovesick Blues” stało się wiralowym hitem.

16. W 2000 roku na świat przyszedł Josh Green, australijski koszykarz. Gra na pozycji centra, a w 2020 roku został wybrany w drafcie NBA przez Boston Celtics.

17. W 1999 roku urodził się Bol Bol, południowosudańsko-amerykański koszykarz. Jest synem legendarnego Manute Bola i grał w takich drużynach jak Denver Nuggets.

18. W 1999 roku przyszedł na świat Mats Wieffer, holenderski piłkarz grający na pozycji środkowego obrońcy. Reprezentował barwy między innymi Feyenoordu.

19. W 1997 roku urodził się Bruno Guimarães, brazylijski piłkarz. Jest znany z występów na pozycji środkowego obrońcy w Newcastle United i reprezentacji Brazylii.

20. W 1996 roku urodził się Ivan Baran, chorwacki pisarz i poeta. Jego twórczość koncentruje się na tematyce społecznej i historycznej.

21. W 1996 roku na świat przyszedł Boulaye Dia, senegalski piłkarz grający jako napastnik. Występował w takich klubach jak Stade de Reims i Salernitana.

22. W 1996 roku urodził się Trinovi Khairani, indonezyjski polityk. Zasiadał w lokalnym parlamencie prowincji Aceh.

23. W 1995 roku urodził się André-Frank Zambo Anguissa, kameruński piłkarz. Gra na pozycji środkowego obrońcy i jest znany z występów w SSC Napoli.

24. W 1994 roku przyszedł na świat Yoshiki Yamamoto, japoński piłkarz. Występował na pozycji napastnika w klubie Júbilo Iwata.

25. W 1993 roku urodził się C. J. Beathard, amerykański futbolista grający na pozycji quarterbacka. Reprezentował barwy Jacksonville Jaguars.

26. W 1993 roku na świat przyszedł Nélson Semedo, portugalski piłkarz występujący jako środkowy obrońca. Grał między innymi w Benfice i AS Roma.

27. W 1993 roku urodził się Denzel Valentine, amerykański koszykarz. Gra na pozycji skrzydłowego i był wybrany w drafcie NBA 2016 przez Chicago Bulls.

28. W 1992 roku urodził się George Akpabio, nigeryjski piłkarz grający jako obrońca. Reprezentował barwy klubów w Nigerii i Grecji.

Zmarli 16 listopada

29. W 2024 roku zmarł Władimir Szklarow, rosyjski tancerz baletowy. Był czołowym solistą Teatru Maryjskiego w Petersburgu i uznawany za jednego z najlepszych tancerzy swojego pokolenia.

30. W 2022 roku odszedł Robert Clary, francusko-amerykański aktor i autor. Największą sławę przyniosła mu rola w serialu „Hogan’s Heroes”, a także działalność na rzecz pamięci o Holokauście.

31. W 2022 roku zmarł Arthur Ngirakelsong, drugi prezes Sądu Najwyższego Palau. Sprawował tę funkcję w latach 2000–2005, odgrywając ważną rolę w budowaniu systemu prawnego tego mikropaństwa.

32. W 2021 roku zmarł Jyrki Kasvi, fiński dziennikarz i polityk. Był członkiem fińskiego parlamentu i aktywnie działał na rzecz praw obywatelskich oraz ochrony środowiska.

33. W 2020 roku odeszła Sheila Nelson, angielska nauczycielka gry na instrumentach smyczkowych. Stworzyła innowacyjną metodę nauczania muzyki, która zdobyła uznanie na całym świecie.

34. W 2019 roku zmarł John Campbell Brown, szkocki astronom. Specjalizował się w fizyce Słońca i był dyrektorem Królewskiego Obserwatorium w Edynburgu.

35. W 2019 roku odszedł Terry O’Neill, brytyjski fotograf. Uwieczniał na zdjęciach największe gwiazdy muzyki i filmu, od Beatlesów po Franka Sinatrę.

36. W 2018 roku zmarł William Goldman, amerykański pisarz, dramaturg i scenarzysta. Jest autorem scenariuszy do takich filmów jak „Butch Cassidy i Sundance Kid” oraz „Misja”.

Święta i obchody 16 listopada

37. W Kościele katolickim 16 listopada wspomina się świętą Gertrudę Wielką, mistyczkę i benedyktynkę z XIII wieku. Tego dnia obchodzone jest także wspomnienie świętego Edmunda z Abingdon, świętej Małgorzaty Szkockiej oraz świętego Hugona z Lincoln.

„To, co wydaje się niemożliwe, staje się możliwe, gdy patrzymy w gwiazdy.” – przesłanie misji Artemis 1.

Dzień w pigułce

Kategoria	Szczegóły
Dzień w roku	320. (w roku przestępnym 321.)
Pozostało do końca roku	45 dni
Pora roku (półkula północna)	Jesień
Pora roku (półkula południowa)	Wiosna
Znak zodiaku	Skorpion
Kamień urodzeniowy miesiąca	Topaz
Kwiat urodzeniowy miesiąca	Chryzantema

Dlaczego warto pamiętać o 16 listopada?

16 listopada to data, która łączy w sobie kosmiczne ambicje, sportowe emocje i artystyczne przełomy. Od startu najpotężniejszej rakiety w historii, przez odkrycie rzymskiego skarbu, aż po narodziny gwiazd muzyki i sportu – każdy rok przypomina, że ten dzień przynosi coś wyjątkowego. Bez względu na to, czy interesujesz się nauką, historią, czy kulturą, 16 listopada ma w swoim kalendarzu coś dla Ciebie.