30 Faktów O Alcatraz

Czy wiesz, że najsłynniejsze więzienie świata nigdy nie było przeznaczone tylko dla przestępców? Alcatraz, skała pośrodku lodowatej Zatoki San Francisco, kryje w sobie historię, która wykracza daleko poza to, co pokazują filmy. Od latarni morskiej, przez fort wojskowy, aż po legendarne więzienie federalne – oto 30 faktów, które pokażą ci Alcatraz z zupełnie innej strony.

Od fortu do najsłynniejszego więzienia świata

1. Alcatraz nie został zaprojektowany jako więzienie. W 1850 roku prezydent Millard Fillmore przeznaczył wyspę pod budowę fortu wojskowego, który miał chronić San Francisco przed atakiem z morza. Fortyfikacje ukończono w 1859 roku.

2. Pierwszymi więźniami na wyspie nie byli groźni przestępcy, tylko żołnierze. Od 1859 roku Alcatraz służył jako wojskowe więzienie dyscyplinarne dla dezerterów i żołnierzy, którzy złamali regulamin. W 1861 roku przetrzymywano tam już kilkudziesięciu osadzonych.

3. Podczas wojny secesyjnej Alcatraz pełnił funkcję zarówno fortu, jak i więzienia dla sympatyków Konfederacji. W 1863 roku osadzono tam cywilnych jeńców politycznych, co zapoczątkowało jego reputację miejsca izolacji.

4. W 1907 roku Alcatraz oficjalnie stał się więzieniem wojskowym, a nie fortem. W kolejnych latach rozbudowano go, dodając nowe skrzydła cel. Więźniowie sami budowali swoje cele – dosłownie.

5. W 1912 roku główny budynek więzienia (tzw. Cellhouse) został ukończony w kształcie, który widzimy dzisiaj. Koszt budowy wyniósł około 250 tysięcy dolarów, co w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze daje ponad 7 milionów dolarów.

6. W 1933 roku armia uznała Alcatraz za zbyt kosztowny w utrzymaniu. Wtedy na scenę wkroczyło Federalne Biuro Więzień, które widziało w nim idealne miejsce dla najgroźniejszych przestępców Ameryki.

7. Federalne więzienie o zaostrzonym rygorze otwarto 11 sierpnia 1934 roku. Pierwszy transport więźniów dotarł na wyspę pociągiem, a następnie promem. Wśród nich był między innymi Al Capone.

Życie za kratami – codzienność w Alcatraz

1. Cela w Alcatraz mierzyła zaledwie 2,7 metra długości i 1,5 metra szerokości. To mniej niż przeciętna łazienka w polskim mieszkaniu. Każda cela zawierała składane łóżko, mały stolik, miskę i wiadro.

2. Więźniowie mieli dokładnie cztery prawa: prawo do jedzenia, ubrania, schronienia i opieki medycznej. Wszystko inne było przywilejem, który można było stracić za złamanie nawet drobnej zasady.

3. Więzienie słynęło z żelaznej ciszy. Rozmowy między celami były surowo zakazane. Strażnicy mieli prawo przerwać każdą próbę komunikacji, a karą za złamanie ciszy była izolatka.

4. Każdy więzień miał zagwarantowane cztery posiłki dziennie, ale jadł w całkowitym milczeniu. Łyżki i widelce były liczone przed i po posiłku. Brakująca sztućca oznaczała przeszukanie całego bloku.

5. W Alcatraz działała jedna z najsurowszych izolatek w Ameryce. Cela numer 14D, zwana "The Hole", nie miała okien, ogrzewania ani oświetlenia. Więźniowie spędzali w niej od jednego do 19 dni, dostając tylko chleb i wodę.

6. Więźniowie mieli dostęp do biblioteki, ale tylko za dobre zachowanie. Biblioteka liczyła około 15 tysięcy książek, a największym powodzeniem cieszyły się powieści przygodowe i techniczne.

7. Praca w więzieniu była obowiązkowa. Osadzeni pracowali w pralni, kuchni, warsztatach lub przy produkcji ubrań wojskowych. Za godzinę pracy dostawali od 8 do 12 centów. Dla porównania, w 1935 roku przeciętny robotnik zarabiał około 50 centów na godzinę.

Słynni więźniowie i legendarne postacie

1. Al Capone, najsłynniejszy gangster Ameryki, trafił do Alcatraz w 1934 roku. Spędził tam 4,5 roku. Mimo że był gwiazdą w innych więzieniach, w Alcatraz strażnicy traktowali go jak każdego innego osadzonego.

2. Capone nie próbował uciekać, ale miał specjalne przywileje. Grał na banjo w więziennym zespole "The Rock Islanders" i pracował w pralni. Jego stan zdrowia psychicznego pogarszał się – w 1938 roku zdiagnozowano u niego kiłę mózgu.

3. George "Machine Gun" Kelly, słynny gangster i porywacz, został skazany na dożywocie. W Alcatraz spędził 17 lat. Kelly był znany z nienagannego zachowania i nigdy nie sprawiał problemów.

4. Robert Stroud, znany jako "Ptasznik z Alcatraz", trafił na wyspę w 1942 roku. Spędził tam 17 lat. Stroud faktycznie hodował ptaki, ale w Leavenworth, nie w Alcatraz. Na wyspie nie pozwolono mu na żadne zwierzęta.

5. W Alcatraz przetrzymywano również japońsko-amerykańskich obywateli podczas II wojny światowej. W 1942 roku osadzono tam kilku mężczyzn oskarżonych o szpiegostwo na rzecz Japonii, choć żaden z nich nie został oficjalnie skazany.

Ucieczki, które przeszły do legendy

1. W ciągu 29 lat funkcjonowania więzienia federalnego podjęto 14 prób ucieczki. Brało w nich udział 36 więźniów. Oficjalnie żadna ucieczka nie zakończyła się sukcesem, ale losy niektórych uciekinierów do dziś pozostają niewyjaśnione.

2. Najsłynniejsza ucieczka miała miejsce w czerwcu 1962 roku. Frank Morris i bracia John i Clarence Anglin spędzili miesiące na drążeniu tuneli w betonowych ścianach cel. Użyli łyżek i domowych narzędzi, a dziury maskowali fałszywymi ścianami z papier-mâché.

3. Uciekinierzy z 1962 roku zbudowali tratwę z gumowych płaszczy przeciwdeszczowych. Według planu mieli dopłynąć do wybrzeża San Francisco, ale nigdy ich nie odnaleziono. FBI oficjalnie uznało ich za utopionych w 1979 roku.

4. W 1945 roku więzień John Giles próbował uciec w skrzyni z praniem. Przebrał się za strażnika i ukrył w skrzyni, którą wyniesiono na prom. Niestety, strażnicy odkryli go przed odpłynięciem promu.

5. Najkrwawsza próba ucieczki miała miejsce w 1946 roku, znana jako "Bitwa o Alcatraz". Sześciu więźniów przejęło broń i wzięło zakładników. Bunt trwał dwa dni i zakończył się śmiercią trzech więźniów i dwóch strażników.

6. Po ucieczce z 1962 roku więzienie przeszło gruntowną modernizację. Wzmocniono ściany, dodano czujniki ruchu i zmieniono system kontroli cel. Mimo to, Alcatraz zamknięto zaledwie rok później.

Dlaczego Alcatraz zamknięto i co zostało do dziś

1. Alcatraz zamknięto 21 marca 1963 roku. Głównym powodem były koszty utrzymania. Sól morska i wilgoć niszczyły budynki, a dostarczanie świeżej wody na wyspę kosztowało około 3 miliony dolarów rocznie (w dzisiejszych pieniądzach).

2. Po zamknięciu więzienia wyspa stała pusta przez kilka lat. W 1969 roku grupa rdzennych Amerykanów (Indianie) zajęła Alcatraz na 19 miesięcy, protestując przeciwko polityce rządu USA. Był to jeden z najgłośniejszych protestów w historii kraju.

3. Dziś Alcatraz jest częścią Parku Narodowego Golden Gate. Rocznie odwiedza go około 1,4 miliona turystów. To jedna z najpopularniejszych atrakcji w San Francisco, a bilety często trzeba rezerwować z kilkutygodniowym wyprzedzeniem.

4. Na wyspie zachowały się nie tylko cele, ale także ruiny fortu wojskowego z lat 50. XIX wieku. Można zobaczyć pozostałości murów, latarnię morską (najstarszą na zachodnim wybrzeżu USA, uruchomioną w 1854 roku) oraz domy strażników.

5. Wbrew legendom, w Alcatraz nie ma potwierdzonych dowodów na działalność paranormalną. Mimo to, wielu odwiedzających twierdzi, że słyszało dziwne dźwięki, a w celi Al Capone’a odczuwano nagłe spadki temperatury. National Park Service nie potwierdza żadnych nadprzyrodzonych zjawisk.

Co zabrać ze sobą z tej historii

Alcatraz to nie tylko więzienie. To opowieść o izolacji, determinacji i granicach ludzkiej wytrzymałości. Jeśli planujesz wizytę, pamiętaj, że to miejsce ma wiele twarzy – od fortu, przez protesty Indian, po legendy ucieczek. Każda z nich uczy czegoś innego. Najlepszym sposobem, by zrozumieć Alcatraz, jest nie tylko przeczytanie tych faktów, ale też osobiste stanienie na tej skale i wsłuchanie się w szum fal Zatoki San Francisco. To doświadczenie, którego nie zapomnisz.