30 Faktów O Wersalu

Dlaczego pałac, który miał być tylko skromnym domkiem myśliwskim, stał się symbolem przepychu całej Francji? Wersal to nie tylko złoto i lustra. To miejsce pełne intryg, niewyobrażalnych kosztów i wynalazków, które wyprzedzały swoją epokę. Oto 30 faktów, które sprawią, że spojrzysz na niego zupełnie inaczej.

Sekrety budowy i gigantyczne koszty

1. Budowa Wersalu trwała ponad 50 lat. Oficjalne prace rozpoczęto w 1661 roku, a główne skrzydło ukończono dopiero w 1710 roku.

2. Pałac stanął na miejscu niewielkiego ceglanego zamku myśliwskiego. Ludwik XIII kazał go wznieść w 1623 roku, zaledwie cztery lata po objęciu tronu.

3. Łączny koszt budowy w przeliczeniu na współczesną walutę sięga od 2 do 3 miliardów euro. To więcej niż wynosi roczny budżet niektórych małych krajów europejskich.

4. Pracowników na budowie zatrudniano nawet 36 000 jednocześnie. Dla porównania, tyle samo osób mieszka dziś w średniej wielkości polskim mieście, jak Radom.

5. Król Słońce osobiście nadzorował postępy prac. Codziennie rano Ludwik XIV przeglądał raporty i rysunki architektów, wprowadzając poprawki.

6. Marmur sprowadzano z najdalszych zakątków Europy, w tym z Włoch i Pirenejów. Część materiałów transportowano barkami po Sekwanie.

7. Pałac ma 2300 pomieszczeń, z czego aż 1000 ogrzewano kominkami. Dla porównania, Biały Dom w Waszyngtonie ma 132 pokoje.

Życie dworskie i codzienne zwyczaje

1. W pałacu mieszkało na stałe od 3000 do 10 000 osób. Oprócz rodziny królewskiej były to tysiące dworzan, służby i urzędników.

2. Szlachta rywalizowała o przywilej asystowania królowi przy porannej toalecie. Ten rytuał nazywano "lever" i był on ściśle reglamentowany.

3. Wersal nie miał łazienek w dzisiejszym rozumieniu. Kąpiel uważano za podejrzaną, dlatego dworzanie maskowali zapachy intensywnymi perfumami.

4. Królowa Maria Leszczyńska, Polka z urodzenia, mieszkała w Wersalu przez 42 lata. To ona wprowadziła na dwór polskie zwyczaje kulinarne.

5. W pałacowych korytarzach ustawiano specjalne przenośne toalety. Brak stałych sanitariatów był jedną z największych bolączek życia dworskiego.

6. Służba spała na podłodze w korytarzach lub w małych alkowach. Większość z nich nie miała własnego pokoju.

Sala Lustrzana i architektoniczne cuda

1. Sala Lustrzana ma 73 metry długości i 357 luster. W czasach Ludwika XIV było to technologiczne arcydzieło, bo Wenecja broniła tajników produkcji szkła.

2. Lustra ustawiono naprzeciwko 17 okien. Dzięki temu światło słoneczne odbijało się i potęgowało, tworząc efekt niespotykany w żadnym innym pałacu Europy.

3. W tej samej sali podpisano traktat wersalski kończący I wojnę światową. Data 28 czerwca 1919 roku na zawsze zmieniła mapę polityczną globu.

4. Kaplica pałacowa ma dwie kondygnacje. Król i rodzina królewska zasiadali na górze, podczas gdy reszta dworu stała na dole.

5. Wielkie schody nazywane "Ambasadorów" były tak widowiskowe, że goście wchodzili nimi powoli, by nacieszyć się widokiem. Zostały zniszczone w XVIII wieku.

6. Sufit Sali Lustrzanej zdobią 30 obrazów pędzla Charles'a Le Bruna. Każdy z nich opowiada o militarnych sukcesach Ludwika XIV.

Ogrody, woda i fontanny

1. Ogrody Wersalu zajmują 800 hektarów. To powierzchnia równa mniej więcej 1100 boisk piłkarskich.

2. Do zasilania fontann potrzebowano ogromnych ilości wody. Specjalnie zbudowano maszynę hydrauliczną w Marly, która pompowała wodę z Sekwany.

3. Fontanny uruchamiano tylko podczas specjalnych spacerów króla. Resztę dnia woda krążyła w obiegu zamkniętym, by oszczędzać zasoby.

4. W ogrodach rośnie ponad 200 000 drzew i 300 000 kwiatów. Większość z nich przycina się w geometryczne kształty.

5. Architekt krajobrazu André Le Nôtre zaprojektował aleje tak, by tworzyły optyczne iluzje. Dzięki temu pałac wydaje się jeszcze większy.

6. W parku znajduje się Wielki Kanał o długości 1,6 km. Służył do regat i spacerów łodzią. Ludwik XIV miał tam własną gondolę.

7. Ogród warzywny wersalski, zwany "Potager du Roi", produkował do 80 ton owoców i warzyw rocznie. Dziś jest wpisany na listę zabytków.

Rewolucja i współczesność

1. Podczas rewolucji francuskiej w 1789 roku pałac został splądrowany. Zniszczono część mebli i dzieł sztuki, a budynek popadł w ruinę.

2. Ocalenie Wersalu zawdzięczamy Ludwikowi Filipowi. W 1837 roku otworzył on w pałacu Muzeum Historii Francji, ratując go przed całkowitą zagładą.

3. Obecnie pałac odwiedza około 10 milionów turystów rocznie. To jeden z najchętniej zwiedzanych zabytków świata.

4. W 1979 roku Wersal trafił na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Od tego czasu trwają nieprzerwane prace konserwatorskie.

Dlaczego Wersal wciąż zachwyca

Wersal to nie tylko lekcja historii zamknięta w kamieniu. To dowód na to, jak daleko może posunąć się ludzka ambicja i talent. Jeśli planujesz podróż do Francji, warto poświęcić mu cały dzień. Rano zwiedź pałac, po południu ogrody, a wieczorem znajdź chwilę, by usiąść nad Wielkim Kanałem. Wtedy naprawdę poczujesz ducha tego miejsca.